Isivumelwano sokukhokha ngokuvamile sifika ngesikhathi esinzima: ngemva komhlangano onzima, ngezinye izikhathi eduze kwebinzana elithi "ingxoxo evikelekile", ngokuvamile nomnqamulajuqu ozwakala uklanyelwe ukukusheshisa. Idokhumenti ibukeka iminyene, izinombolo zibukeka zingaguquki, futhi i-imeyili yekhava isho ukuthi imigomo ijwayelekile kakhulu. Akukho kulokhu okuyiqiniso impela.
Isivumelwano sokukhokhelana sase-UK siyinkontileka. Njenganoma iyiphi inkontileka, kuyaxoxiswana - ngaphakathi kwemikhawulo - futhi inzuzo ihlala ngaphambi kwesikhathi kakhulu ohlelweni kunalokho iningi labasebenzi elikuqaphelayo. Ngesikhathi izinhlangothi zombili zishintshana ngomugqa obomvu esigatshaneni 14.3, ukuma kwezentengiso kwesivumelwano sekunqunyiwe kakade. Lesi siqeshana simayelana nezingxenye zezingxoxo ezinyakazisa umphumela.
Izinhloko zemibandela: lapho isivumelwano senziwa khona ngempela
Ngaphambi kokuthi abameli baqale ukubhala, izinhlangothi zombili zivame ukuvuma umgogodla wezohwebo - kwesinye isikhathi ngokubhala, kwesinye isikhathi ngocingo olufushane. Lesi yizinhloko zesigaba samagama, futhi yilapho unendawo enkulu yokuqondisa. Uma umfanekiso noma uhlobo lwamagama lukuhlaka, ukunyakaza kuzwakala njengemvume; ngaphambi kokuthi kubhalwe phansi, kuyingxoxo nje.
Izinhloko eziwusizo zamagama zihlanganisa, okungenani:
- Idethi yokuyeka kanye nokwelashwa kwesaziso — kungakhathaliseki ukuthi usebenza isaziso sakho, ufakwa ilivu yasengadini, noma uthola inkokhelo esikhundleni sesaziso (PILON). Ngayinye inemiphumela ehlukene yentela nereferensi.
- Inani lesinxephezelo — lihlukaniswe laba izingxenye zalo (isaziso, i-ex gratia, ukunganakwa okusemthethweni uma kufanele, iholide elinqwabelene, ibhonasi, imiklomelo yokwabelana).
- Amagama ayireferensi — kuvunyelwene ngokugcwele futhi kwaxhunywa esivumelwaneni, akushiywa "kumgomo ojwayelekile".
- Amagama esimemezelo — lokho ozakwethu, amaklayenti kanye ne-LinkedIn ezotshelwa.
- Izivumelwano ezivimbelayo — kungakhathaliseki ukuthi imingcele ekhona yangemva kokunqanyulwa iyahoxiswa, iyahluka, noma iyaqinisekiswa.
- Ukuphuma, okokusebenza, kanye nezinzuzo — ukugcinwa kwekhompuyutha ephathekayo, ikhava yezokwelapha yangasese eqhubekayo ngesikhathi sesaziso, ukubhaliswa kochwepheshe.
- Izigatshana zokugcinwa kwemfihlo nezingadeleli — futhi ngokubaluleke kakhulu, kungakhathaliseki ukuthi ziyahambisana yini.
Uma ungathola la maphuzu ayisikhombisa kahle ngokomgomo ngaphambi kokuba noma ubani abhale, okunye ukuxoxisana kuvame ukulandela.
Isakhiwo sentela: £30,000 akuyona inombolo yomlingo
Intela yokukhokhelwa kokuqashwa yindawo lapho abasebenzi ngokuvamile befunda kabi ezabo isivumelwano. Umthetho wesihloko waziwa kahle: inkokhelo yangempela yokunqanyulwa kwe-ex gratia ingakhokhwa mahhala kuntela engenayo kanye noMshwalense Kazwelonke ofika ku-£30,000. Noma yini engaphezu kwalowo mkhawulo ikhokhiswa intela ngendlela evamile.
Inkinga yilokho okubala ngokuthi "ex gratia" kwasekuqaleni.
- Inkokhelo yesaziso — kungakhathaliseki ukuthi isetshenziwe, ikhokhwe njenge-PILON, noma iphathwa njenge-Post-Employment Notice Pay (PENP) ngaphansi kwemithetho ye-HMRC — intela njengenzuzo. Ayihlali ngaphakathi kwemvilophu engakhokhi intela ka-£30,000.
- Iholide elitholiwe kodwa elingathathwanga likhokhiswa intela njengenzuzo.
- Amabhonasi enkontileka nekhomishini etholwe ngaphambi kokunqanyulwa intela njengenzuzo.
- Izinkokhelo zezivumelwano ezinemingcele ziyakhokhiswa intela, futhi abaqashi ngezinye izikhathi bazofaka isamba semali encane (ngokuvamile u-£100 noma okufanayo) ukuze benze isivumelwano sisebenze.
- Isinxephezelo sangempela sokulahlekelwa yihhovisi — ingxenye ebonisa iqiniso lokuthi ulahlekelwa umsebenzi wakho kunokuba ukhokhelwe ngomsebenzi owenziwe — yilokho ukukhululwa kuka-£30,000 okuklanyelwe kona.
Isu elivamile lomqashi ukwethula inombolo eyindilinga eyodwa - yithi, £45,000 - ngaphandle kokuchaza ukuthi singakanani isaziso, yimalini i-ex gratia, kanye nokuthi ukubalwa kwe-PENP kwenziwe kanjani. Hlala ucela ukwahlukaniswa ngokubhala. Umehluko phakathi kwe-£45,000 ehlelwe kahle kanye ne-£45,000 eyakheke kabi ingaba amaphawundi ayizinkulungwane ezimbalwa ku-akhawunti yakho yasebhange.
Inothi lezivumelwano ze-COT3: lapho isinxephezelo sifinyelelwa ngokubuyisana kwe-Acas esikhundleni njengenkontileka yangasese, idokhumenti ibizwa ngokuthi i-COT3. Ukuhlaziywa kwentela kuyefana ngobubanzi, kodwa umzila wenqubo uhlukile futhi imfuneko yeseluleko somthetho esizimele ayisebenzi ngendlela efanayo. Izisebenzi eziningi nokho ziyasithatha iseluleko ngaphambi kokusayina.
Izinkomba, izimemezelo kanye nomsila omude
Inani lesinxephezelo likhokhela izikweletu zakho izinyanga ezimbalwa. Ireferensi namagama esimemezelo abumba iminyaka embalwa elandelayo yomsebenzi wakho. Bafanelwe ukunakwa ngendlela engalingani.
Isigatshana sereferensi esisebenzisekayo ngokuvamile:- Ibeka umbhalo wereferensi okuvunyelwene ngawo ohlelweni lwesivumelwano.
- Ibophezela umqashi ukuthi anikeze leyo nkomba, kulawo magama, ephendula noma yisiphi isicelo esivela kulowo ozoba umqashi.
- Isho umuntu othize (noma indima) ozophendula, ukuze izicelo zingashabalali zingene ebhokisini lokungenayo le-HR elijwayelekile.
- Ikhuluma ngalokho okwenzekayo uma umuntu oshiwo eshiya ibhizinisi.
- Iqondana nesimemezelo sangaphakathi nanoma yisiphi isitatimende se-LinkedIn, ukuze indaba ihambisane eziteshini zonkana.
"Izithenjwa eziyiqiniso kuphela" yisimo esimisiwe somqashi futhi akuvamile ukuba sibe nentshisekelo kuwe. Ireferensi emfushane, okuvunyelenwe ngayo evumayo ngokuvamile iyafezeka futhi ayibizi lutho umqashi.
Iseluleko sezomthetho esizimele: hhayi okomthetho
Ukuze isivumelwano sokukhokha sase-UK siyeke ngokusemthethweni izimangalo zokuqashwa ezisemthethweni, isisebenzi kufanele sithole iseluleko somthetho esizimele esivela kumeluleki ozimele ofanelekayo - ngokuvamile ummeli oqeqeshiwe - okhonjwa esivumelwaneni futhi inkampani yakhe ephethe umshwalense ofanele. Umqashi cishe njalo ufaka isandla ezindlekweni zaleso seluleko.
Kuyalinga ukuphatha lokhu njengomsebenzi webhokisi lophawu: thola umeluleki, sayina isitifiketi, uqhubekele phambili. Lokho akufundanga kahle isikhathi. Umsebenzi womeluleki awukona nje ukuchaza izigaba zomshwana kodwa ukukutshela, ngokusobala, ukuthi isivumelwano sihle, simaphakathi noma sibi ngokuhlobene namandla ezicelo zakho eziwumsuka. Lokho kuhlola kuwumphumela owodwa obaluleke kakhulu wenqubo, futhi kuyisizathu sokuba khona kwemfuneko engokomthetho.
Amaphuzu awusizo okufanele ukwazi:
- Umnikelo womqashi uvamise ukuvaleka (imvamisa amakhulu ambalwa opondo kanye ne-VAT). Uma udaba lwakho luyinkimbinkimbi, kungase kudingeke ugcwalise lokhu - futhi ngokuvamile kuyafaneleka.
- Ukhetha umeluleki, hhayi umqashi. Umeluleki otuswe umqashi uvumelekile kodwa akaphoqelekile.
- Iseluleko kufanele sihlanganise imigomo nomthelela wesivumelwano, ikakhulukazi umphumela waso emandleni akho okuletha izicelo. Akudingekile ukutusa ukuthi usayine.
- Uma uxoxisana usuka phesheya, noma indima yakho inesici esiwela umngcele, qiniseka ukuthi umeluleki wakho uyakuqonda ukumbondelana komthetho.
Iyavala
Izingxoxo zokuxazulula ziklomelisa ukulungiselela kanye nokuzola kunolaka. Thola izinhloko zemibandela ngendlela efanele, uqonde ukuthi yiziphi izingxenye zemali ezikhokhiswa intela nokuthi yiziphi ezingakhokhiswa intela, phatha isithenjwa njengempahla yesikhathi eside, futhi usebenzise isigaba esizimele seseluleko sezomthetho njengendawo yokuhlola yamasu yangempela esikhundleni sokusayinda.
FAQ
Umbuzo: Umqashi wami ufuna ngisayine engakapheli amahora angama-48. Ingabe kuvunyelwe lokho? IMP: Isiqondiso se-Acas sincoma ubuncane bezinsuku eziyishumi zekhalenda ukuze kucutshungulwe isivumelwano sokukhokha, futhi abaqashi abaningi abanengqondo bayasilandela. Umnqamulajuqu wamahora angama-48 cishe kuxoxiswana ngawo, futhi ukuhlehla kuwo akubonakali njengokunobutha.
Umbuzo: Ngingakwazi yini ukuxoxisana namagama ayireferensi ngemva kokusayina? A: Empeleni, cha. Uma isivumelwano sesisayiniwe, isigatshana sereferensi silungiswa kunoma yini eshiwo idokhumenti. Yingakho ireferensi okuvunyelwene ngayo kufanele ibhalwe njengeshejuli futhi inanyathiselwe ngaphambi kwesiginesha, ingashiywa "kunqubomgomo".
Umbuzo: Uma inkokhelo yami ihlelwe ngokwengxenye njenge-PILON, ingabe ngilahlekelwa ukukhululwa ngokuphelele kuka-£30,000? IMP: Cha — ukukhululwa kusasebenza engxenyeni yangempela yesinxephezelo. Kodwa ingxenye ye-PILON (kanye nanoma iyiphi Inkokhelo Yesaziso Sangemva Kokuqashwa ebalwa ngaphansi kwemithetho ye-HMRC) intela njengenzuzo futhi ayihlali ngaphakathi kwebhendi yentela engenayo. Ukuhlukana kubalulekile.
Ezisebenzini zase-UK ezibuyekeza isivumelwano sokukhokha noma i-COT3, i-JustiScript inikeza ukubuyekezwa kwedokhumenti kanye nokuxoxisana nabameli abaqeqeshiwe base-England ngesiNgisi nangesiShayina.